Szaflary
Szaflary są jedną ze starszych miejscowości w kotlinie nowotarskiej. Ich powstanie datuje się na XI wiek, kiedy to na tutejszych terenach istniała drewniana budowla obronna. Jej zadaniem było strzeżenie granic nowo powstałego państwa polskiego, okolicznych szlaków handlowo – komunikacyjnych oraz tutejszych mieszkańców.
Szaflary leżą nieco na uboczu głównych ośrodków turystyczno – wypoczynkowych. Stanowią natomiast miejsce wyjazdów formacyjnych członków oazy. Sprzyja temu atmosfera średniowiecznego kościoła, który powstał staraniem fundacji opactwa Cystersów. Niestety, kolejne stulecia nie były dla niego łaskawe, bowiem świątynia kilkakrotnie płonęła. Ciągle ją jednak odbudowywano. Obecnie postawiona jest z kamienia, a w jej wnętrzu znajduje się wczesnobarokowy ołtarz modrzewiowy. Tuż za nim znajduje się relikwiarz w kształcie krzyża jerozolimskiego, w którym przechowuje się: kamień z golgoty, ziemię spod Bazyliki Narodzenia Pana Jezusa oraz ziemię z Ogrodu Oliwnego. Relikwie te przywieziono do Szaflar w 1973 roku. Na uwagę zasługuje również zabytkowy cmentarz, na którym najstarsze nagrobki pochodzą z XIX wieku, chociaż powstanie nekropolii datuje się na 1786 roku.
Spośród innych sakralnych zabytków szczególną popularnością cieszy się Krzyż na Ranisbergu. Po raz pierwszy wmurowano go w 1914 roku, ale w 2000 roku odnowiono go i podniesiono o 10 metrów. Przyczyna były okoliczne drzewa, które zasłaniały Krzyż. Co roku, 14 września, pod Krzyżem odbywa się uroczysta msza św. wieńcząca pielgrzymkę od kościoła w Szaflarach.
Interesująca historia wiąże się również z pomnikiem św. Andrzeja Apostoła, który jest patronem parafii. Postawiono go w nocy obok źródełka Pod Górą. Działo się to w 1975 roku.
Chałupa Anny Dożuli to kolejne miejsce związane ze sztuką sakralną. Pochodzi ona z 1843 roku – charakterystyczny jest dla niej obraz „Zaśnięcie Matki Boskiej”, namalowany wprost na płazach. Malowidło zajmuje całą ścianę domu i nie imają się go żadne pożary, czy inne klęski. Chociaż w 1932 r. ogień zniszczył część budynku, to jednak izba z malowidłem została nienaruszona.
